Đền bù GPMB không chỉ là tiền

Trong khi có nhiều giải pháp khác không phải chi phí nhiều mà người dân vẫn thấy thỏa mãn về lợi ích...Ông Phùng Văn Nghệ - Quyền Cục trưởng Cục quản lý đất cát ( Bộ TN&MT ) cho biết , trước đây , việc thu hồi đất đai đất chỉ được thực hành theo một phương thức mang tính bắt. Cơ chế , thủ tục , giá cả bồi hoàn , tái định cư được thực hành theo các quy định có sẵn.Nhưng gần đây , các cơ quan quản lý đã có nhiều cố gắng để tháo gỡ những vướng mắc theo hướng càng ngày càng uyển chuyển hơn , trong đó đã có thêm cơ chế “tự nguyện” đối với những dự án kinh dinh. Các nhà đầu tư được phép thương lượng với dân về giá bồi hoàn và những lợi ích liên quan. Các dự án mà quốc gia thu hồi đất đai thì giá bồi hoàn cũng được tính “phù hợp theo giá thị trường” , sau mỗi năm các địa phương lại cập nhật lại khung giá đất. Nói là ăn nhập theo giá thị trường nhưng theo GS. Đặng Hùng Võ , giá cả bồi hoàn hiện nay chủ yếu vẫn dựa theo khung giá đất do UBND các địa phương quy định. Trong khi đó , mức giá này thường thấp hơn nhiều so với giá thị trường. Mức giá cao nhất mà người bị thu hồi đất đai đất được trả chỉ bằng khoảng 70 - 80% giá thực tế.Chính ông Nghệ cũng nhấn , ngay bản thân cơ chế “tự nguyện” mới áp dụng đã rắc rối. Thực tiễn một dự án thường thấy nhiều chủ đầu tư , bên cạnh đó một số người dân lại không muốn thương lượng , đặt ra các hoàn cảnh quá cao. Bởi vậy , các nhà đầu tư lại muốn chuyển sang cơ chế “bắt buộc”.Việt Nam cũng như các nước đang phát triển , các hình thức chuyển đổi đất chủ yếu là chuyển từ đất nông nghiệp sang phi nông nghiệp để phát triển thành phố. Ví như tính đúng , tính đủ thì mức phí tổn bồi hoàn đất cát chiếm tỷ lệ quá lớn trong kinh phí đầu tư song vẫn không thỏa mãn được nguyện vọng của người dân vì giá đất để tính bồi hoàn vẫn thấp hơn giá thị trường.Vấn đề chủ yếu của các thành phố Việt Nam hiện nay là chỉnh trang lại các khu phố nghèo , xây dựng lại các khu chung cư cũ nát , nâng cấp hạ tầng thành phố , trong đó đáng chú ý là các dự án xây dựng lại các khu chung cư cũ nát khá hấp dẫn đối với các nhà đầu tư.Tuy nhiên hiện chưa tìm được sự đồng thuận của các cư dân sinh sống tại đó vì vấn đề lợi ích sau khi hoàn thành dự án chưa được làm rõ. Việc chỉnh trang lại các khu phố nghèo , nâng cấp hạ tầng thành phố cũng gặp nhiều vướng mắc trong việc phóng thích đền bù...Trước tình hình trên , ngân hàng Thế giới ( WB ) đã đề nghị áp dụng cơ chế thị trường trong việc chuyển đổi , phân phối đất nhằm đảm bảo nguyên tắc chia sẻ lợi ích giữa các bên.Theo bản thông tin kiến nghị chính sách “Về cách tân chính sách đất cát liên quan đến cơ chế chuyển đổi cơ chế đất cát không tự nguyện ở Việt Nam” của WB mới công bố , nguyên tắc chia sẻ lợi ích được phân ra thành hai phần: chia sẻ lợi ích bằng tiền và chia sẻ lợi ích không bằng tiền.Trong đó , về lợi ích bằng tiền không chỉ có khoản bồi hoàn ngay tức khắc mà còn có những khoản lợi tức lâu dài gắn với sự hoạt động của dự án. Những lợi ích không bằng tiền có khả năng là trả lại và phát triển hoàn cảnh sống của cư dân địa phương phê chuẩn việc tạo việc làm trong lĩnh vực , phát triển hạ tầng , các lao vụ công cộng...Theo nhận định của WB , ở Việt Nam , luật pháp và chính sách hiện nay mới tập trung vào việc bồi hoàn và tái định cư được tính thành tiền nên đã phát sinh khá nhiều khiếu kiện trên thực tiễn. Đó chính là vì việc chia sẻ lợi ích bằng tiền và lợi ích không tính bằng tiền chưa được xem xét.“Trước áp lực càng ngày càng nhiều dự án gây tác động lớn về mặt từng lớp và môi trường tới con người trên khuôn khổ rộng ở Việt Nam thì việc áp dụng thập toàn cơ chế chia sẻ lợi ích trong chuyển đổi đất cát cần được sớm nghiên cứu , thử nghiệm và khai triển vào thực tế” - GS Đặng Hùng Võ nói.( Theo Dân trí )
.